Nie każda droga do świętości jest prosta. Czasem prowadzi przez rozczarowania, cierpienie, trudne wybory i wydarzenia, których człowiek zupełnie się nie spodziewa. Taka właśnie jest historia Rity z Cascii – kobiety, która zanim została świętą i patronką spraw beznadziejnych oraz niemożliwych, musiała przejść przez niezwykle burzliwe życie. Choć jako młoda dziewczyna marzyła o wstąpieniu do zakonu, przyszło jej jednak najpierw wypełnić wolę ojca i wyjść za mąż.
Dorota Ponińska w swojej powieści biograficznej zabiera nas do średniowiecznej Italii i przedstawia historię włoskiej córki kupca, której życie od początku w dużej mierze było podporządkowane decyzjom innych. Rita bardzo wcześnie zostaje wydana za mąż w ramach aranżowanego małżeństwa. W świecie, w którym kobieta zazwyczaj nie miała wiele do powiedzenia w kwestii własnego losu, jej życie miało zostać ułożone zgodnie z interesami rodziny.
Autorka pokazuje przy tym średniowiecze nie tylko jako odległą epokę, ale jako świat pełen zależności, rodzinnych interesów i walki o wpływy. Szczególnie interesująco wypadają fragmenty poświęcone sytuacji kobiet, uzależnionych od woli ojców i mężów. Życie Rity pokazuje jednak, że nawet w takich realiach można było zachować własne przekonania i wewnętrzną siłę.
Rita z Cascii: wiara jak wino
Początkowo poznajemy ją również od strony bardziej buntowniczej. Nie jest od początku pozbawioną emocji, pokorną świętą, którą znamy z późniejszych przedstawień. Ma swoje pragnienia, myśli i wątpliwości. Dopiero kolejne doświadczenia sprawiają, że zaczyna dostrzegać działanie Boga również w najtrudniejszych i najbardziej mrocznych momentach swojego życia. I właśnie ta przemiana jest tak niezwykła. Rita dojrzewa wewnętrznie, a jej wiara daje jej moc do stawiania czoła wszystkim życiowym burzom i przeszkodom.
Jej droga do świętości jest długa, trudna i pełna zakrętów. Z czasem jednak coraz wyraźniej widać jej wytrwałość, pokorę i umiejętność odnajdywania sensu nawet tam, gdzie trudno go dostrzec. Nie chcę opowiadać zbyt wiele o dalszych losach bohaterki, szczególnie jeśli ktoś – podobnie jak ja – nie zna dokładnie jej biografii. Warto wejść w tę historię z jak najmniejszym pakietem wiedzy. Dzięki temu kolejne wydarzenia mogą naprawdę zaskakiwać, a jej droga do zakonu i świętości staje się czymś więcej niż tylko znaną historią religijną.
Średniowieczna Italia i prawo zemsty
Ponińska nie ogranicza się wyłącznie do postaci Rity. Obok niej pojawiają się bohaterowie fikcyjni, między innymi Bianka i jej mąż Domenico, dzięki którym opowieść zyskuje dodatkowe wątki społeczne, obyczajowe i emocjonalne. Pojawia się historia rodzinna, nieszczęśliwa miłość, konflikty i trudne relacje, a wszystko to tworzy szerszy obraz świata, w którym przyszło żyć Ricie.
Ciekawym uzupełnieniem są także wątki polityczne. W książce obserwujemy ścieranie się świata Kościoła i polityki, walkę o wpływy oraz wykorzystywanie religii i sztuki do podkreślania pozycji najważniejszych rodów. Wspomniana zostaje między innymi budowa bazyliki jako symbol poparcia Medyceuszy dla Kościoła. W tym świecie pragmatyczne podejście do życia miesza się z artystycznymi ambicjami, a rozsądek nie zawsze idzie w parze z pragnieniem tworzenia rzeczy pięknych i ponadczasowych.
Róża i figa: atrybuty włoskiej świętej od spraw niemożliwych
Rita jest dziś patronką spraw beznadziejnych i niemożliwych, a także matek. I trudno o lepsze podsumowanie jej historii niż właśnie ta symbolika. Jej własne życie pokazuje bowiem, że czasami droga, która z pozoru wydaje się całkowicie zamknięta, może niespodziewanie otworzyć się w zupełnie innym kierunku.
To książka dla tych, którzy lubią biograficzne historie osadzone w realiach minionych epok, ale także dla czytelników zainteresowanych historią kobiet, średniowieczną Italią i opowieściami o wierze, która rodzi się nie z łatwego życia, lecz z doświadczenia. I jeśli nie znacie jeszcze historii świętej Rity – tym bardziej nie szukajcie wcześniej informacji o jej losach. Warto pozwolić, aby Dorota Ponińska sama przeprowadziła nas przez tę niezwykłą, krętą drogę.
